Dlaczego trudno rozmawiać o seksie mimo wiedzy - i co z tym robić?

Czytasz książki o seksualności, słuchasz podcastów i obserwujesz edukatorów. Teoretycznie wiesz o seksie niemal wszystko. A jednak, gdy przychodzi moment rozmowy z partnerem lub partnerką, czujesz, jak gardło Ci się zaciska, a w ciele pojawia się znajome uczucie skrępowania i wstydu.

Dlaczego wiedza nie zawsze idzie w parze ze swobodą? Jako seksuolożka i psychoterapeutka często widzę ten dysonans. Dalej przedstawię częste powody, dla których rozmowa o bliskości wciąż bywa wyzwaniem.

Sporo wiesz, ale za mało praktykujesz

To sytuacja podobna do nauki języka obcego: możesz świetnie rozumieć filmy po angielsku, ale dopóki nie zaczniesz mówić, nie zyskasz płynności.

• Możliwe, że szybko się zniechęcasz, gdy pierwsza rozmowa okazała się trudna.
• Może oczekujesz, że jedna rozmowa załatwi wszystko - a zwykle potrzebujemy ich wielu.
• Rzucasz się na głęboką wodę: jeśli poziom stresu jest zbyt wysoki, zacznij od tematów ogólnych, a dopiero później przechodź do tych osobistych.
• Brak rozmów z innymi: unikanie ogólnych dyskusji o seksualności (np. ze znajomymi, zachowując własne granice) sprawia, że temat pozostaje w sferze tabu. To potęguje lęk, gdy masz o tym porozmawiać sam na sam w relacji.

Brak odpowiedniego słownictwa

Język dotyczący ciała i seksu bywa medyczny, infantylny albo wulgarny. Trudno w tym odnaleźć siebie. Jeśli dane słowo samo w sobie Cię zniechęca, rozmowa nie będzie komfortowa. Kluczem jest znalezienie własnych określeń i oswojenie ich poprzez częstsze wypowiadanie na głos.

Utrudniające przekonania

Wiedza teoretyczna często zderza się z głęboko zakorzenionymi przekonaniami i założeniami:

• „Jeśli pozna moje preferencje, odrzuci mnie”.
• „Nie mogę nic powiedzieć, żeby kogoś nie urazić”.
• „O seksie się nie gada, seks się robi”.

Takie „wdruki” potrafią skutecznie blokować komunikację, nawet jeśli intelektualnie się z nimi nie zgadzasz.

Niefortunny moment

Moment tuż przed aktywnością seksualną lub zaraz po niej nie zawsze jest najlepszy. Jeśli wtedy spotkało Cię niepowodzenie, łatwo o zniechęcenie. Spróbuj przenieść te tematy na neutralny grunt, gdy obie strony są wypoczęte i spokojne.

Niski wgląd we własne potrzeby

Trudno zakomunikować coś, czego sami do końca nie znamy. Jeśli nie zgłębisz autentycznie swoich preferencji, sformułowanie jasnego przekazu będzie dużym wyzwaniem.

Unikanie (wzajemne lub jednostronne)

Gdy obie osoby unikają tematu, wzajemnie wzmacniają w sobie barierę milczenia. Jeśli unika tylko jedna strona - druga może czuć się zniechęcona ciągłym „odbijaniem się od ściany”.

Ogólne trudności w komunikacji

Czasem problemem nie jest sam seks, ale brak znajomości zasad bezpiecznej komunikacji. Bez fundamentów w postaci zaufania i umiejętności wyrażania emocji, rozmowa o seksualności - która jest obszarem niezwykle delikatnym - staje się mocno utrudniona.

Podsumowanie - co możesz zrobić?

• Praktykuj „na sucho” i w relacji - sama wiedza to tylko teoria. Swoboda przychodzi z czasem, gdy zaczniesz wypowiadać trudne słowa na głos. Jeśli rozmowa z drugą osobą jest jeszcze zbyt stresująca, zacznij od czytania na głos fragmentów książek o seksualności lub ćwicz przed lustrem. Pomocnym narzędziem mogą być karty dla par z pytaniami, które zdejmują z Ciebie ciężar „zaczynania” i nadają rozmowie formę zabawy.
• Dawkuj szczerość i stopniuj tematy - nie musisz od razu odkrywać swoich najgłębszych fantazji czy lęków. Zacznij od bezpieczniejszych obszarów: porozmawiajcie o tym, co przeczytaliście w artykule, co Was bawi w filmach, albo jakie macie ogólne przekonania na temat bliskości. Budowanie zaufania w rozmowie to proces, a nie jednorazowy skok na głęboką wodę.
• Stwórz własny „słownik bliskości” - nie musisz używać terminologii medycznej ani wulgarnej, jeśli budzi ona Twój opór. Znajdź słowa, które brzmią dla Ciebie naturalnie i bezpiecznie. Możecie z partnerem/partnerką ustalić własne, prywatne określenia, które obniżą napięcie i sprawią, że język przestanie być barierą.
• Wybierz odpowiedni czas i zadbaj o ramy - unikaj poruszania trudnych tematów w sypialni, gdy oczekiwania na seks są wysokie, oraz w sytuacjach zmęczenia czy konfliktu. Wybierz moment neutralny - spacer lub wspólną kawę. Zadbaj o bezpieczną przestrzeń, w której obie strony wiedzą, że mogą w każdej chwili przerwać rozmowę, jeśli poczują się przytłoczone.
• Pracuj nad blokującymi przekonaniami - zastanów się, jakie „głosy” słyszysz w głowie, gdy chcesz zacząć temat seksu. Czy to lęk przed oceną? Wstyd wyniesiony z domu? Rozpoznanie tych przekonań to pierwszy krok do ich osłabienia. Pamiętaj, że rozmowa o potrzebach nie jest atakiem na drugą stronę, ale zaproszeniem do większej bliskości.
• Zajrzyj w głąb siebie - trudno zakomunikować coś, czego sami nie jesteśmy pewni. Poświęć czas na poznanie swoich autentycznych potrzeb i preferencji. Czego naprawdę lubisz? Czego się obawiasz? Im lepiej znasz siebie, tym łatwiej będzie Ci ubrać to w słowa.

Sprawdź odpowiednie dla siebie karty dla par:

• Agnieszka Szeżyńska - „Intymne rozmowy”
• Rozmawiaj.MY - edycja „INTYMNIE”
• Gra w Relacje - edycja „Intymność”

Polecana literatura:

• „Klub Rozkoszy”, Jule Pła
• „Ona ma siłę”, Emily Nagoski
• „Pragnę”, Gillian Anderson
• „Siedem zasad udanego małżeństwa”, John Gottman, Nan Silver
• „Sztuka obsługi penisa”, Andrzej Gryżewski, Przemysław Pilarski
• „Warsztaty intymności”, Agnieszka Szeżyńska
• „Warsztaty intymności dla par”, Agnieszka Szeżyńska